Primeur: Stadsboerderij Almere maakt en tankt waterstof

ALMERE - Stadsboer Tom Saat heeft eindelijk zijn eigen waterstoftankstation. Een kleine trekker en een paar bedrijfsauto’s rijden rond op het waterstofgas. “We zijn een duurzame boerderij. Dan is het eigenlijk vreemd dat we nog steeds afhankelijk zijn van diesel.” De boerderij verbruikt jaarlijks ongeveer 50.000 liter diesel. Volledig elektrisch werken ziet Saat voorlopig niet als een haalbare oplossing voor de landbouw. “Trekkers hebben veel vermogen nodig. De accu’s die daarvoor nodig zijn, maken de machines te zwaar. Daardoor raakt de bodem verdicht, wat slecht is voor de grond”, constateert de stadsboer. Ook kunnen de accu’s niet de kracht aan van het gas en gaan veel sneller kapot.

Door Marco Penninkhof

Op boerderij Vliervelden in Oosterwold staan naast de schuur enkele grote, cilindervormige opslagtanks en een installatie waarmee waterstof wordt geproduceerd. Via een slang kan het gas direct worden getankt. De installatie is uniek en kan ongeveer 700 kilogram waterstof produceren en opslaan. Volgens stadsboer Tom Saat komt dat overeen met ongeveer 5.000 liter diesel. Dat is nog maar een fractie van het totale dieselverbruik van de boerderij.

Uniek en primeur

Toch is het een grote stap vooruit voor het milieu. De waterstof wordt geproduceerd met elektriciteit die afkomstig is van de zonnepanelen op de boerderij en is daardoor volledig duurzaam. De ontwikkeling is het resultaat van jarenlange voorbereiding. “Twee jaar geleden had ik nog mijn twijfels of het zou lukken. Nu draait het systeem en produceren we onze eigen waterstof. Ik ben de eerste in Nederland en naar het schijnt ook de eerste in Europa.”

Geen pompstation

Even tanken bij boer Tom is echter niet mogelijk. “Het zou wel kunnen, maar het mag niet. Dan ben ik namelijk een openbaar tankstation en dat brengt veel extra papierwerk en vergunningen met zich mee.” Er is bovendien nog een ander probleem. Trekkers mogen in Nederland nog niet op waterstof rijden op de openbare weg. Auto’s, bussen en vrachtwagens mogen dat wel. De Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) heeft momenteel geen protocol voor het keuren van omgebouwde waterstoftrekkers. Daardoor mag de boer niet met zijn trekker via de openbare weg van de ene akker naar de andere rijden. Daarom heeft hij voorlopig alleen een kleine trekker omgebouwd naar waterstof. Die wordt uitsluitend op eigen terrein gebruikt.

Kosten en haalbaarheid

Met een investering van ongeveer 120.000 tot 130.000 euro is de installatie voorlopig niet rendabel voor particulieren. Toch ziet Tom Saat veel potentie voor de lange termijn, vooral als oplossing voor de seizoensopslag van energie. Waar batterijen na verloop van tijd capaciteit verliezen, kan waterstof onbeperkt worden opgeslagen zonder kwaliteitsverlies. Daardoor kan in de zomer opgewekte zonne-energie worden omgezet in waterstof en in de winter worden gebruikt. Ondertussen rijdt de trekker ook nog eens goedkoper. “Omgerekend naar diesel ligt onze kostprijs rond de één euro per liter.”