Handhaving wet DBA zorgt voor onzekerheid bij zzp’ers

Vanaf 1 januari 2025 start de Belastingdienst met strikte handhaving op schijnzelfstandigheid onder zzp’ers, wat bij veel ondernemers voor zorgen zorgt. Uit een recent onderzoek van Boekhouder.nl onder 400 zzp’ers blijkt dat bijna één op de zeven zelfstandigen vreest opdrachten te verliezen door deze maatregel. Voor sommigen is de impact zelfs nog groter: één op de twaalf overweegt te stoppen met ondernemen.

De handhaving van de wet DBA richt zich op situaties waarin zzp’ers niet daadwerkelijk zelfstandig opereren, zoals werken onder directe controle van de opdrachtgever, vaste werktijden, of het langdurig uitvoeren van werk voor één klant. In zulke gevallen kan de Belastingdienst concluderen dat sprake is van een dienstverband, met aanzienlijke financiële gevolgen voor de opdrachtgever. Deze laatste moet dan met terugwerkende kracht loonbelasting en sociale premies afdragen en loopt het risico op boetes.

Bedrijven heroverwegen inhuur zzp’ers

Vanwege het risico op boetes besluiten sommige opdrachtgevers om hun samenwerking met zzp’ers te beëindigen, wat naar verwachting zal leiden tot een daling in het aantal opdrachten voor zelfstandigen. Maar liefst 13,5 procent van de zzp’ers geeft aan dat ze hierdoor vrezen voor het verlies van werk.

Ondernemers maken balans op

De potentiële impact van deze maatregel varieert per ondernemer. Bijna zes procent van de zzp’ers overweegt door de handhaving hun onderneming te beëindigen, waarvan bijna drie procent zeker is van deze stap. Aan de andere kant verwacht ruim een kwart van de ondervraagden dat de regelgeving geen effect zal hebben op hun bedrijfsvoering. Twee op de drie zzp’ers zijn vastbesloten om hun ondernemerschap voort te zetten, ondanks de onzekerheden.

Wat betekent schijnzelfstandigheid?

Zzp’ers worden als schijnzelfstandig beschouwd wanneer zij werken onder arbeidsomstandigheden die lijken op die van werknemers, zoals beperkte autonomie of aansturing door de opdrachtgever. In deze gevallen kan de zelfstandige status van de zzp’er vervallen, wat hen beperkt in het gebruik van fiscale voordelen en hen aanspraak geeft op werknemersrechten, zoals doorbetaling bij ziekte en vakantiegeld.

Voor bedrijven en zzp’ers is de volledige handhaving van de wet DBA vanaf 2025 dus een belangrijke ontwikkeling die vraagt om goede voorbereiding en zorgvuldige contracten om onbedoelde gevolgen te voorkomen.