Wat is de intentieverklaring van ASM echt waard?
AlgemeenDe ondertekende intentieverklaring van chipbedrijf ASM voor uitbreiding van de bedrijfsvoering in Almere, specifiek op de High Tech Campus aan de zuidoever van het Weerwater, werd door de gemeente groots gevierd en kreeg veel aandacht in de media. Maar inmiddels rijst de vraag wat die intentieverklaring eigenlijk waard is.
ASM tekende in december een intentieverklaring waarin het bedrijf aangeeft voor honderden miljoenen euro’s te willen investeren in een grote uitbreiding in Almere en daarmee de eerste vestiger te worden op de nieuwe High Tech Campus. De aankondiging werd gepresenteerd als een belangrijke economische doorbraak voor de stad. Tegelijkertijd blijkt uit uitspraken van ASM zelf dat de plannen aan meerdere zware voorwaarden zijn verbonden.
99% is niet voldoende
Paul Verhagen, financieel topman van ASM, gaf in een radio interview bij BNR aan dat het bedrijf pas gaat bouwen wanneer volledige zekerheid bestaat over de stroomvoorziening. “99 procent zekerheid is niet voldoende. We willen 100 procent zekerheid,” stelde hij in het interview.
Gemeente kan geen 100% geven
Juist die zekerheid zegt de gemeente Almere niet te kunnen geven. In een eerder interview met Almere Zaken benadrukte wethouder Maaike Veeningen dat een stroomaansluiting geen gemeentelijk besluit is. “Een aansluiting op het net is geen gemeentelijk besluit. Dat volgt uit landelijke regels en de planning van de netbeheerder.” Met andere woorden: Almere kan wel meedenken en lobbyen, maar garanderen dat de benodigde stroom er daadwerkelijk is, kan de gemeente niet.
Nieuw prioriteringskader kan voorrang bieden
Wel geldt sinds 1 januari 2026 een nieuw prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM), waardoor bepaalde bedrijven mogelijk voorrang kunnen krijgen bij een netaansluiting. Maar een kans op voorrang is iets anders dan de absolute garantie die ASM verlangt.
Meer belangrijke voorwaarden
Maar stroom is niet de enige voorwaarde. In hetzelfde interview benadrukt Verhagen dat ASM in Nederland alleen wil uitbreiden als het bedrijf toegang houdt tot internationaal talent. Als buitenlandse kenniswerkers moeilijker naar Nederland, en specifiek Almere, kunnen komen, kan dat volgens hem directe gevolgen hebben voor de investeringsplannen. “Als wij nu weten dat wij geen toegang meer zouden hebben tot dat talent, blazen wij de investering af.”
Ook het economische en fiscale klimaat speelt mee. Volgens Verhagen moet Nederland concurrerend blijven ten opzichte van andere landen waar ASM ook kan investeren. Het bedrijf ‘kan kiezen waar ze zich willen vestigen’ zegt hij, en meerdere landen trekken aan de onderneming.
Flinterdunne basis
Daarmee wordt duidelijk hoe flinterdun de basis onder de intentieverklaring eigenlijk is. ASM wil graag in Nederland blijven, maar “niet ten koste van alles”, aldus de financieel topman.
Als de businesscase elders gunstiger is of belangrijke voorwaarden niet worden ingevuld, kan het bedrijf zomaar besluiten om de investering ergens anders te doen.
Zelfs over de planning bestaat nog weinig zekerheid. Volgens Verhagen hoopt ASM volgend jaar met de bouw te kunnen beginnen, maar hij benadrukt dat er ‘nog een paar puntjes op de i’ moeten worden gezet voordat die stap daadwerkelijk gezet zal worden.
