Ondernemersklimaat onder druk: meer twijfel en zorgen over regels en kosten

Het ondernemersklimaat in Nederland staat onder druk, zo blijkt uit recent onderzoek van Miles Research in opdracht van KVK. Hoewel de basis van veel bedrijven gezond is, beoordelen ondernemers hun eigen situatie minder positief dan een jaar eerder en nemen zorgen over regeldruk, kosten en continuïteit toe.

In september 2025 gaven ondernemers hun bedrijfssituatie gemiddeld een 7,2, tegenover een 7,5 in 2024. Vooral zzp’ers zijn minder positief. Zij noemen omzetdalingen, verlies van klanten en onzekerheid door wet- en regelgeving, waaronder de handhaving van de Wet DBA.

Twijfel

Bijna een kwart van de ondernemers twijfelde het afgelopen jaar over stoppen met het bedrijf. Toenemende regeldruk, stijgende kosten en minder plezier in het ondernemen spelen daarbij een belangrijke rol. Vooruitkijkend verwachten ondernemers vooral impact van nieuwe regels en prijsstijgingen. Mkb-bedrijven noemen daarnaast personeelstekorten en loonkosten als grootste zorg.

Risico’s voor bedrijfsvoering

Ook thema’s als wereldpolitiek en cybersecurity worden vaker gezien als risico voor de bedrijfsvoering. Hoewel ondernemers wel nadenken over weerbaarheid bij crises of systeemuitval, blijven concrete maatregelen vaak uit door gebrek aan kennis en handelingsperspectief.

Uitdagingen

Uit aanvullend onderzoek blijkt dat 60 procent van de ondernemers financiële uitdagingen ervaart, ondanks een overwegend gezonde situatie. Ongeveer de helft van de ondernemers die twijfelden over doorgaan, zocht actief advies. Dat wordt vooral gewaardeerd als het helpt om opties inzichtelijk te maken.