Almere zet stevig in op Zero-emissie Bouwlogistiek

“Geen elektrische graafmachine zonder laadhub, geen laadhub zonder elektrisch bouwmaterieel”

De gemeente Almere zet stevig in op zero-emissie bouwlogistiek om haar klimaatdoelen te behalen én de bouwambities in de stad voort te kunnen zetten. Wethouder klimaat en milieu Alexander Sprong benadrukt het belang van deze actie: “Als we nu niet anticiperen, lopen we straks vast op stikstofnormen of halen we onze klimaatambities niet.”

Zero-emissie bouwlogistiek gaat over het beperken van zowel stikstof als CO2 uitstoot in alle fases van de bouw: van het transport van materiaal tot het gebruik van materieel op de bouwplaats zelf. Elektrische vrachtwagens, emissievrije hijskranen en graafmachines, maar ook kleine apparaten zoals bladblazers of trilplaten maken daar onderdeel van uit. Sprong noemt het “een bredere opgave dan veelal wordt gedacht. Het gaat niet alleen om wat er op de bouwplaats gebeurt, maar ook om de hele logistiek daaromheen.”

Verantwoordelijkheid

“Het is onze verantwoordelijkheid om duidelijkheid te bieden”

De uitdaging is groot. Veel bouwapparatuur verbruikt aanzienlijke hoeveelheden energie. “Een hei-installatie of graafmachine heeft een enorm vermogen nodig om te kunnen draaien,” aldus Sprong. Bedrijven staan voor substantiële investeringen in nieuw materieel, dat vaak duurder is dan de conventionele dieselvariant. Om die reden voelt de gemeente zich verantwoordelijk om duidelijkheid en stimulans te bieden. Sprong: “Als gemeente vragen we niet alleen iets, we moeten ook zorgen voor de juiste randvoorwaarden.”

Ontwikkeling laadinfrastructuur

Een belangrijk speerpunt daarbij is de laadinfrastructuur. Aannemers moeten hun elektrische materieel kunnen opladen in of nabij de stad. Nu is dat vaak nog niet mogelijk, waardoor machines terug naar het bedrijfsterrein moeten worden vervoerd, wat opnieuw tot uitstoot leidt. “Dan ben je dus alsnog niet goed bezig,” stelt Sprong. Daarom werkt de gemeente aan de ontwikkeling van zogenaamde laadhubs: locaties waar zwaar materieel ’s nachts opgeladen kan worden. Voor sommige plekken, zoals het toekomstige stadsdeel Almere Pampus, worden nu al plannen gemaakt voor meer permanente voorzieningen. “Aangezien daar niet één gebouw maar een heel stadsdeel gebouwd gaat worden is het voor de hand liggend dat daar gedurende langere tijd veel behoefte zal zijn aan zo’n laadhub.”

Tijdelijke flexibele oplossingen

Voor bestaande en tijdelijke bouwlocaties zoekt Almere naar flexibele oplossingen. “In binnenstedelijke gebieden kan het efficiënter zijn om tijdelijk een laadpunt te creëren dan dagelijks grote machines de stad door te sturen,” aldus Sprong. De gemeente onderzoekt ook innovatieve alternatieven zoals batterijlading met langzame netaansluitingen en snelle ontlading via buffervoorraden. Dit moet soelaas bieden zolang netcongestie zwaardere aansluitingen in de weg staat.

Samenwerken 

Wethouder Sprong benadrukt het belang van samenwerking met marktpartijen. Lokale aannemers zoals Reimert spelen hierin een voorbeeldrol. Zij openden recent een eigen laadplein op hun terrein in Almere en investeren in elektrisch materieel. Toch is zo’n aanpak niet voor iedere ondernemer haalbaar. “Kleine bouwbedrijven kunnen niet zomaar een vloot elektrische machines aanschaffen. Voor hen is het cruciaal dat de gemeente de vraag naar ZE bouwlogistiek stimuleert én zorgt voor de benodigde laadinfrastructuur.”

Aanbestedingen als stimulans

Almere gebruikt daarom de aanbestedingen die zij uitzetten om emissieloos werken te stimuleren. Zo heeft de gemeente recent het meerjarig contract voor asfaltprojecten gegund aan de partij die het beste plan heeft voor de inzet van emissieloos materieel en transport. Binnen deze aanbesteding is ook gevraagd om innovaties die de CO2-uitstoot van asfalt zelf terugbrengen, zoals asfaltrecycling. 

Van stimuleren naar harde eis

“We willen voorkomen dat bouwprojecten straks stilvallen”

Naast de huidige vrijwillige stimuleringsmaatregelen werkt de gemeente toe naar harde eisen. De doelstelling is om uiterlijk in 2035 al het fossiel aangedreven materieel en transport uit te faseren en alleen nog emissieloos materieel in te zetten. Sprong ziet het als een kans én als noodzaak. “We willen voorkomen dat bouwprojecten straks stilvallen omdat we de stikstofnormen overschrijden. Zeker in een snelgroeiende stad als Almere, nabij natuurgebieden als het Naardermeer, moeten we vooruitkijken.”

Kip-ei problematiek

De gemeente beschikt dankzij deelname aan een convenant over een rijksbijdrage om de komende vijf jaar met marktpartijen te werken aan verduurzaming. Tegelijkertijd waarschuwt Sprong voor de bekende kip-ei-problematiek: “Zonder laadmogelijkheden geen elektrische graafmachines. Maar zonder elektrische graafmachines is er ook geen behoefte aan laadhubs.” Juist daarom neemt de gemeente nu het voortouw.

Vroegtijdig inzicht

“Ondernemers kunnen niet investeren als ze niet weten waar het naartoe gaat”

Heldere communicatie vanuit de gemeente speelt een sleutelrol in de transitie naar emissieloos bouwen. Volgens wethouder Sprong is het voor ondernemers essentieel om vroegtijdig inzicht te krijgen in gemeentelijke plannen. “Het ergste voor een ondernemer is onzekerheid. Je kunt niet investeren als je niet weet waar het naartoe gaat,” stelt Sprong. Door transparant te zijn over beleidsambities wil de gemeente ondernemers in staat stellen hun investeringsbeslissingen af te stemmen op toekomstige regelgeving. Dat is met name belangrijk voor kleinere bouwbedrijven, die minder ruimte hebben voor parallelle investeringen. “Een groot bedrijf dat bijvoorbeeld drie graafmachines heeft kan er één vervangen voor een elektrische variant. Maar een kleiner bedrijf dat maar één graafmachine heeft staat voor de keuze óf diesel, óf elektrisch.”

De komende maanden verwacht de gemeente meer duidelijkheid te kunnen geven omtrent de stappen naar zero emissie bouwlogistiek binnen de stadsgrenzen.